De vrije markt bestaat niet

Markten worden altijd in meer of mindere mate gereguleerd en gecontroleerd. Zelfs de ‘vrijmarkt’ op Koninginnedag is niet echt vrij. Het geld waarmee we op de vrijmarkt betalen mag alleen door overheden in omloop worden gebracht. De specifieke plaatsen en verkoopstijden worden ook vastgesteld en de politie ziet er op toe dat niemand zelfgebakken pannenkoeken of hamburgers verkoopt.

 

Het is niet alleen de overheid die de vrijmarkt reguleert. Ouders spreken met elkaar af om samen met hun kinderen een plek te delen. Dan hoef je niet de hele dag alleen te staan, kan je prijzen op elkaar afstemmen, en heb je ook nog de vrijheid om zelf wat rond te kijken. Sommige ouders en hun kinderen worden zo in stilte buiten gesloten. Buren spreken met elkaar af om er voor te zorgen dat de beperkte stoepruimte niet door buitenstaanders wordt ingepikt. Als je even weg moet om geld te wisselen of naar de toilet moet dan bewaken ze ook elkaar spullen.

Markten worden altijd in meer of mindere mate gereguleerd. Dat is niet alleen door de staat maar ook door bedrijven die onderling afspraken maken, door netwerken binnen de familie, door vrienden van de golfclub, door netwerken binnen etnische groepen, of door criminele organisaties die hun marktpositie met geweld bevechten. Zo worden markten gevormd binnen complexe netwerken waarin machtsverhoudingen doorslaggevend zijn voor het vaststellen van waarde en toegankelijkheid.

 

Een debat over meer of minder vrije markt is daarom gebaseerd op een verkeerd uitgangspunt,  namelijk dat de vrije markt kan bestaan. Het is zinvoller om te praten over de manier waarop markten worden gevormd binnen bepaalde machtsverhoudingen en de vraag te stellen: Welke machtsverhoudingen zouden wij in een markt willen zien, welke consequenties heeft dat voor de markt en wie vertrouwen wij dat toe?

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s