BLOG: Festival International de Cinema Ethnographique Jean Rouch

Steef Meyknecht, docent Visual Ethnography, is jurylid bij het 31e Festival International de Cinema Ethnographique Jean Rouch. Hij vertelt over zijn ervaringen als jurylid.

 

Zaterdag 10 11 2012

Adak, Offering, Tr, Amandine Faynot, Fr, 23’

Mooie, korte film over de industrialisatie van het rituele slachten in Turkije. Het ritueel is verplaatst van het platteland naar de stad. De stadse bewoner is steeds minder in staat te slachten, dus de staat neemt het over. De professionele slachters roepen Allah aan. De wens – bescherming auto, slagen voor het examen – wordt doorgegeven aan de slachters. Iedere ram heeft een uniek nummer gespoten op de vacht. De eigenaars kijken door ramen toe. Soms zijn ze ontroerd door de wens, gedachtenis die het offer nodig maakte. Met led lampjes lopen koran teksten in het slachthuis voorbij. Opvallend strak – bijna ‘industrieel’ – gemonteerd. Gedraaid vanaf het statief, goed gekadreerd.

Je me demande si on n’aurait pas mieux fait de rester seule, Roumanie, Jonathan Larcher, fr, 86’

‘Beyond observational cinema’, voortdurend wordt de man achter de camera betrokken bij het gebeuren. Het blijft een verhaal waar we vol verbazing kijken naar dronken zigeunermannen, luid huilende vrouwen bij begrafenisritueel. De hele film door blijven de mensen, meestal de dronken mannen, reageren op de camera. De clichés over zigeuners worden ruimschoots bevestigd. Iets dat meer diepgang zou geven, komt in de film niet aan de orde. De film is een aaneenschakeling van gelijkwaardige soms mooie scènes, er is geen ontwikkeling. De mannen blijven brallen, de vrouwen blijven verdrietig en ondergeschikt.

Métal Marioupol, Ukraïne,Blandine Huk, Frederic Cousseau, fr, 94’

Prachtig gedraaide scènes van de hoogovens en de staalindustrie van Marioupol, een stad in de Ukraïne. De makers zijn niet in staat zich te beperken, ze konden hun ‘lievelingen niet doden’. Langzamerhand komen er zoveel thema’s in de film dat de aanvankelijk strakke – zware industrie – lijn ondersneeuwt. Opeens gaat het over de oorlog, een groep verwaarloosde kinderen waarvoor gezorgd wordt, en de Jodenvervolging. Wat deze thema’s bij elkaar bracht was de stad Marioupol, Maar het zijn allemaal thema’s die om een eigen documentaire vragen.

Fukushima: Memories of the lost landscape, Japon,Matsubayashi Yojyu, Japon,109’.

Dat is de laatste film van Zondag. Een van ‘binnenuit gedraaide’ documentaire. Meteen na de ramp gaat de maker op stap met een vluchtelinge naar het verboden besmette gebied rond de centrale. Zij heeft daar haar woning achter moeten laten en is nu ondergebracht in een schoollokaal waar ze woont met een groot aantal mensen op een paar vierkante meter. De tsunami heeft veel verwoest, en vervolgens komt de ramp met de kernenergie centrales: niemand mag wonen in het vervuilde gebied.

De vrouw en de andere mensen die we tegen komen, zijn heel ’geserreerd’ met het uiten van hun verdriet en teleurstelling. De maker blijft de kleine groep van individuen volgen over een periode van een aantal maanden, een periode waarin de grootte en de onomkeerbaarheid van de ramp langzaamaan doordringt. Ik heb niet eerder een zo dichtbij, direct en langdurig verslag gezien van de verwerking van een alles omvattende ramp. De documentaire zou je een etnografie van ‘rampverwerking’ kunnen noemen.

De film is onbeholpen gedraaid op een klein cameraatje, van de scherpstelling en de belichting klopt vaak niet veel, de camera is gehanteerd op een amateuristische, heen en weer gaande manier. Yojyu heeft geen enkele keer die onvolkomenheden proberen te verdoezelen, ook niet bij de montage. De tragedie die hij wil laten zien lijkt voor hem belangrijker dan welk esthetisch film criterium dan ook. Elk beeld dat hij weggooit lijkt een extra onrecht tegenover de slachtoffers die al zoveel hebben verloren.
Bij het kijken naar dit verslag wordt je duidelijk dat beeld en geluid onontbeerlijk zijn bij het maken van een etnografie. Bij het verslaan van een zo complex gebeuren als dit, had geschreven tekst nooit de hier getoonde volledigheid kunnen bereiken.

Steef Meyknecht

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s