Orkanen, aboriginals en het roken van zalm

Steef Meyknecht, docent Visual Ethnography, is jurylid bij het 31e Festival International de Cinema Ethnographique Jean Rouch. Hij vertelt over zijn ervaringen als jurylid.

Maandag 12-11-2012

El árbol de las Fresas (The Strawberry Tree), Cuba, Simone Rapisarda Casanova’, Canada/Italië, 71’ xx—

Intrigerende beginscène waar lachend wordt verteld door vier mensen die naast elkaar in een saaie hotel lobby zitten, dat hun  dorp  is weggevaagd door een orkaan. Er worden grappen gemaakt; humor die nodig is om de tragedie van het verdwijnen van je woonplaats  te verwerken.  Deze scène is  gedraaid als een statische  ‘plan sequence’ van ongeveer 3 minuten. Zo aan het begin van de film, wordt het een bericht “van een aangekondigde dood”,

Vervolgens zien we een tussentekstje, “2 jaar eerder”.  Dan volgt een aaneenschakeling van wazige/onscherp gedraaide  scènes.  Net zoals bij de beginopname zijn het  allemaal statische ‘één take ‘ opnames, ‘plans seqences’. Alles gebeurt binnen één lang statisch gedraaid kader waar mensen en dieren in en uit gaan. De sfeer van het dorp krijgt  langzaamaan  gestalte in statische, strak gekadreerde  scènes van telkens 2 tot 5 minuten. Het verhaal van het dorp wordt verbeeld zonder verder commentaar. Er zijn scènes over bijvoorbeeld  volleyballen, het slachten van een geit,  het snijden van een speelgoed bootje, vangen van vissen, een oeroude mevrouw die vertelt over haar liefde voor de salsa.

De dood, die aangekondigd werd aan het begin van de documentaire, komt moeizaam. Wel begint het af en toe te donderen en te waaien. De eindscène van een kale  kust moet aangeven dat het dorp is weggevaagd. Dat dringt bij de vertoning niet tot mij door.

De maker, Simone Rapisarda Casanova, was er niet voor het nagesprek. Ik had haar willen vragen over het einde van de documentaire en het consequent gebruik van diffuus, onscherpe beeld (een stijlfiguur of een misser met haar camera?).

Manapanmirr (In Christmas Spirit), Australië, Paul Gumuruwuy/Fiona Yangathu/Jennifer Deger/ David Mackenzie, Australië, 61’’ xx—

De maker, Paul Gumuruwuy, laat zien hoe  Aboriginals ‘nieuwe’ – christelijke en technische – elementen bruikbaar maken om het eigen – religieuze – ritueel vorm te geven. Hiervoor worden versterkers, led lampjes en kerst elementen gebruikt. Door Gumuruwuy heeft een zelf ingesproken poëtische  tekst onder het gefilmde ritueel geplaatst. Door de film krijg je niet veel nieuw inzicht in de Aboriginal omgeving. De documentaire lijkt een object van studie in zichzelf: welke vorm krijgt het Aboriginal ritueel na de vermenging met het  christelijke geloof en het overvloedig gebruik van hedendaagse technieken? In deze documentaire  blijft de magie, het ondoorgrondelijke van de Aboriginal cultuur zorgvuldig gerespecteerd. Soms wordt het folkloristisch doordat de relatie met actuele sociale context afwezig is.

Smoking Fish, Alaska, Luke Griswold-Tergis/Cory Mann, US, 80’’

Een leuke, ‘gelikte’ en politiek correcte film over een ‘halfindiaan’ die na omzwervingen over de wereld terugkeert naar zijn ’roots’, zijn familie. Om in leven te blijven drijft hij handel, vist hij vanuit een kano en rookt hij zalm. Het is een documentaire met een leuke hoofdrolspeler, veel fijne hedendaagse muziek, aardige indianenfamilie, wonderschone natuur met veel bruine beren, en prachtige wilde zalm, springend in het water en gevangen in het net.

Deze documentaire is wat mij betreft geschikt voor Discovery Channel.

Het Jean Rouch festival is  niet ‘overgeprogrammeerd’. Het begint om 14:00 en eindigt rond 23:00, geen ochtend programma. Verder is er voldoende tijd voor het nagesprek. Fransen maken hier gretig gebruik van en beginnen hun vraag vaak met een ellenlang monoloog.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s